Nooit weglopen
26 juni 2012
Ik maak nogal wat kilometers in Rio op mijn hoge hakken. Ik probeer elke dag in ieder geval een tijdje bij de delegatie te zijn, de meeting van de major groep vrouwen bij te wonen, bij een side-event van Nederlanders te zijn en aan te haken bij de dagelijkse ontmoeting van de Nederlandse NGO’s. Ik maak dus nogal wat kilometers op mijn hoge hakken.
Op één van mijn wandeltochten stuit ik op een sit-in van jongeren. Zij zijn helemaal niet blij met de uitkomst van Rio. Een deel van de jongeren besluit hun badges in te leveren en weg te lopen van de conferentie. Later geeft staatssecretaris Knapen de jongerenvertegenwoordigers uit onze delegatie nog een politieke tip: loop nooit weg uit onderhandelingen. Protesteren ja, maar altijd blijven communiceren, anders zet je jezelf buitenspel. Overigens doen onze jongerenvertegenwoordigers Ralien en Liset het tijdens deze conferentie fantastisch. Ze spreken met vele hoogwaardigheidsbekleders, zoals secretaris-generaal VN Ban Ki-Moon, over wat jongeren aan deze wereld veranderd willen zien.
Vrouwelijk leiderschap
Last minute besluit ik naar het High Level Event van UNWomen te gaan, over vrouwelijk leiderschap. Nou ben ik natuurlijk niet ‘high level’, maar omdat onze delegatieleider Kitty niet kan en het aan mij heeft overgelaten, praat ik mijzelf naar binnen als vertegenwoordiger van de Nederlandse delegatie.
Wat een groep powervrouwen zit daar! Hoofd UNWomen Michelle Bachelet trapt de bijeenkomst af met een speech waarin ze aangeeft dat het zorgen voor duurzame ontwikkeling het best is gediend door het versterken van de rol van vrouwen in besluitvorming. “Women must be part of the solution”. Dan spreekt de Braziliaanse president Dilma Rousseff. Zij heeft de onderhandelingen deze week gecoördineerd en een sterk staaltje politieke strategie laten zien. Zij houdt een inspirerende, spannende speech over de rol van vrouwen. Zij is de eerste vrouw deze week die ook iets zegt over de emancipatie van mannen: die moeten gelijkwaardige rollen in het huishouden en het opvoeden van de kinderen op zich nemen. Er volgt een pleidooi voor de rol van vrouwen, als veranderaars van consumptiepatronen, als entrepreneurs, als dragers van traditionele kennis en tegelijkertijd als echte vernieuwers. Opeens klinkt er achter in de zaal protest. Vrouwen houden spandoeken op over het belang van seksuele en reproductieve rechten. Handig bedacht, want er is bij dit event veel pers aanwezig en dus krijgen ze een podium voor hun ideeën. Daartoe aangespoord bevestigt Rousseff zelf ook het belang van van seksuele en reproductieve rechten. Ze sluit af met de oproep tot het omarmen van diversiteit, ook tussen man en vrouw. Want vrouwen en mannen zijn samen essentiële spelers voor een duurzame wereld.
Daarna spreekt de president van Costa Rica, Laura Chinchilla. Costa Rica is ‘s werelds vijfde meest groene economie. Chinchilla noemt dat een keuze met vele andere consequenties: zo heeft Costa Rica bijvoorbeeld het leger afgeschaft. Ze spreekt over het belang van Moeder Aarde als hoeder van de aarde. Dit spirituele concept is heel belangrijk voor Latijns-Amerikaanse landen, je ziet het woord ook terugkomen in de tekst van het Rio+20 verdrag. Het is ook één van de redenen waarom Latijns-Amerikaanse landen tegen beprijzing van natuur zijn. Als je daar mee zou instemmen zou je de aarde ‘verkopen’ aan anderen, terwijl het aan Moeder Aarde toebehoort, vinden zij. Gedurende de hele bijeenkomst zit ik op het puntje van m’n stoel, want je voelt de kracht in de zaal die zindert van de spanning en ambitie van al deze topvrouwen.
Nationale platform
Vanaf drie uur ’s middags heb ik samen met mijn delegatiegenoten Desiree en Henk ‘dienst’ in de plenaire zaal om naar speeches van de landen te luisteren. Daardoor kan ik helaas niet naar het side-event van Nederland over de rol van fietsen bij duurzame stedelijke ontwikkeling (goed tegen obesitas, versterkt mobiliteit van vrouwen, beperkt fijnstof en milieuvervuiling door auto’s en files, etcetera). In de plenaire zaal gebruiken landen hun spreektijd om hun eigen inzichten over duurzame ontwikkeling uit te dragen. Vaak weet je al wat er komt, soms gebeurt er iets opmerkelijks. Bijvoorbeeld als de Palestijnse delegatie de spreektijd gebruikt om Israël aan te vallen “onder bezetting geen ruimte voor duurzame ontwikkeling” of als de Nigeriaanse afgevaardigde opkomt met een Michael Jackson hoed. Het is een lange zit, tot uiteindelijk ook de andere delegatieleden rond negen uur ‘s avonds weer de zaal binnenkomen, omdat Nederland aan de beurt is. Staatssecretaris Knapen spreekt over het belang van het maatschappelijke proces rondom het Nationaal Platform Rio+20, wat we in Nederland hadden in de aanloop van Rio+20. Hij benoemt de Nederlandse speerpunten en geeft aan dat voor Nederland seksuele en reproductieve rechten in de context van duurzame ontwikkeling erg belangrijk zijn.
Ontwikkelingssamenwerking
Hierna besluiten we nog even met de staatssecretarissen en de delegatieleden een drankje te drinken in het hotel. Delegatieleidster Kitty heeft geregeld dat ik met staatssecretaris Knapen mee terug kan rijden naar het hotel. Dat betekent dat ik opeens met veiligheidsmensen en twee politieauto’s met zwaailichten, door Rio rijd. Knapen vraagt geïnteresseerd naar de visie van vrouwen in Nederland op duurzame ontwikkeling en hoe ik mijn rol als vrouwenvertegenwoordiger hier in Rio uitdraag. Omdat onze chauffeur verdwaalt, zitten we wel anderhalf uur in de auto geanimeerd te praten over de wereld. Over Vietnam, dat Knapen een erg boeiend land vindt, over de nieuwe agenda voor ontwikkelingssamenwerking en over de rol van nieuwe ‘ontwikkelingsactoren’ zoals het bedrijfsleven, die hier in Rio een ambitieuze agenda neerleggen.
In het hotel aangekomen vertrekt iedereen eigenlijk als snel weer naar z’n bed, want morgen is het er weer vroeg uit voor het ontbijt met het maatschappelijk middenveld.
Lees meer in het volgende blog. Onder meer over het ontbijt bij de Nederlandse consul-generaal .. en de laatste loodjes ..
